Dolgu Tedavisi Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler

Dolgu Sonrası İlk Saatler: Anestezi ve Beslenme

Dolgu işlemi sırasında diş ve çevresindeki dokular lokal anestezi ile uyuşturulur; bu uyuşukluk işlem bittikten sonra genellikle birkaç saat daha sürer. Bu sürede dudağınızı, yanağınızı veya dilinizi fark etmeden ısırabilirsiniz. Bu yüzden uyuşukluk tamamen geçmeden yemek yememeniz önerilir; su içmenizde ise sakınca yoktur.

Günümüzde sık kullanılan ışıkla sertleşen kompozit dolgular işlem biter bitmez sertliğine ulaşır; yine de ilk gün dikkatli davranmak hem yumuşak dokuları korur hem de dolgu çevresindeki hassas bölgeyi rahatlatır:

• Uyuşukluk geçene kadar (çoğu kişide bir-iki saat) yemeyi erteleyin.
• İlk 24 saat dolgulu bölgeyle çok sert, kabuklu veya yapışkan gıdalar çiğnemeyin.
• İlk günlerde aşırı sıcak ve aşırı soğuk yiyecek-içeceklerden uzak durun.
• Isırırken dolgu yüksek geliyor, dişleriniz erken temas ediyor gibi hissediyorsanız hekiminize bildirin; kısa bir uyumlama seansı bu şikâyeti çoğu zaman giderir.

Dolgu Sonrası Hassasiyet Ne Kadar Sürer?

Dolgudan sonra sıcak-soğuk uyaranlara karşı hafif hassasiyet normaldir ve genellikle birkaç gün ile bir-iki hafta içinde kendiliğinden azalır. Temizlenen çürüğün derinliği bu süreyi etkiler: çürük ne kadar derinse, dişin sinir dokusu o kadar yakından etkilenmiştir ve toparlanma biraz daha uzun sürebilir. Ilık tuzlu suyla yapılan nazik gargaralar bölgeyi rahatlatabilir. Dilinizin yeni dolgu yüzeyine alışması da birkaç gün alabilir; bu yabancılık hissi geçicidir.

Buna karşılık şu belirtiler hekim kontrolü gerektirir:

• Hassasiyetin azalmak yerine giderek artması
• Isırma sırasında keskin, batıcı bir ağrı
• Kendiliğinden başlayan, zonklayan veya uykudan uyandıran ağrı
• Dolgulu dişin çevresindeki diş etinde şişlik ya da kızarıklık

Derin çürüklerde dişin sinir dokusu (pulpa) etkilenmiş olabilir; bu durumda dolgunun yenilenmesi yerine kanal tedavisi gerekebilir. Doğru karar, muayene ve röntgen değerlendirmesiyle verilir.

Dolgulu Diş Neden Kırılır?

Dolgu, dişin çürük nedeniyle kaybettiği bölümü tamamlar; ancak dişin sağlam kalan dokusu azaldıkça kırılma riski artar. Özellikle dişin yarısından fazlasını kaplayan büyük dolgularda, kalan ince diş duvarları çiğneme kuvvetlerine karşı daha kırılgandır. Dolgulu dişin kırılmasına en sık yol açan etkenler şunlardır:

• Geriye kalan diş dokusunun az olduğu geniş dolgular
• Sert cisimleri ısırma alışkanlığı (buz, kabuklu yemiş, kalem ucu gibi)
• Diş sıkma ve gıcırdatma (bruksizm)
• Düşme, çarpma gibi dışarıdan gelen darbeler
• Yıllar içinde dolgu kenarında oluşan aşınma ve kenar sızıntısına bağlı yeni çürükler

Bu nedenle büyük dolgusu olan dişlerde hekiminiz bazen dolgu yerine dişi bütün olarak saran onlay veya kron gibi koruyucu restorasyonlar önerebilir.

Dolgulu Diş Kırılırsa Ne Yapmalı?

Dolgunun ya da dişin bir parçası kırıldığında panik yapmanıza gerek yok; ancak doğru ilk adımlar tedaviyi kolaylaştırır:

1. Kırılan parçayı bulabiliyorsanız temiz bir kapta saklayın ve muayeneye yanınızda getirin; hekiminiz değerlendirmede yararlanabilir.
2. Ağzınızı ılık suyla nazikçe çalkalayarak bölgeyi temizleyin.
3. Kırık kenar keskinse, dilinizi ve yanağınızı korumak için o bölgeyle çiğnemekten kaçının.
4. Kırılma bir darbe ya da travma sonucu olduysa, şişliği azaltmak için dışarıdan soğuk kompres uygulayabilirsiniz.
5. En kısa sürede bir diş hekimine başvurun; bekledikçe kırık ilerleyebilir ve tedavi seçenekleri daralır.

Tedavi, kırığın boyutuna ve derinliğine göre planlanır. Küçük kenar kırıkları çoğu zaman aynı seansta kompozit bonding ile onarılır. Kırık dişin sinir dokusuna (pulpaya) ulaşmışsa önce kanal tedavisi uygulanır; madde kaybı büyükse diş onlay veya kron kaplama ile güçlendirilir. Kök sağlamsa dişi kurtarmak çoğu durumda mümkündür.

Dolgunuzun Ömrünü Uzatmak İçin Korunma Önerileri

İyi yapılmış bir dolgu, doğru bakımla uzun yıllar sorunsuz kullanılabilir. Dolgunuzun ve dişinizin ömrünü uzatmak için:

• Dişlerinizi günde en az iki kez florürlü macunla fırçalayın ve diş ipini düzenli kullanın; dolgu kenarında plak birikmesi yeni çürüklerin en sık nedenidir.
• Buz, sert kabuklu yiyecekler ve kalem gibi cisimleri ısırmaktan kaçının; dişlerinizi paket açmak için kullanmayın.
• Gece diş sıktığınızı ya da gıcırdattığınızı fark ediyorsanız hekiminize danışın; gece plağı dolguları ve dişleri aşırı yükten korur.
• Düzenli diş hekimi kontrollerini aksatmayın; kontrollerde dolgu kenarları ve kapanış uyumu gözden geçirilir, küçük sorunlar büyümeden çözülür.

Dolgunuzla ilgili renk değişimi, kenarında takılma hissi ya da diş ipinin sürekli aynı noktada yıpranması gibi değişiklikler fark ederseniz, şikâyet beklemeden kontrole gelmeniz en doğrusudur.